PAN STANISŁAW BIENIASZ – KRZYWIEC,
ELEKTROMONTER Z NOWOGRÓDKA.
( na podstawie relacji córki p. Grażyny Dymowskiej z d. Bieniasz – Krzywiec i syna p. Jerzego Bieniasz – Krzywiec )
Rodzina Państwa Bieniasz – Krzywiec pochodzi z Nowogródczyzny. Pod rosyjskim zaborem zamieszkiwała w wioskach: Rusiłówka i Krywonogi.
W Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego..., wydawanego w latach 1880 – 1902, znajdują się następujące wiadomości:
„Rusiłówka, okolica szlachecka nad Izówką, dopływ lewej Izwy, pow. Nowogródzki w 1 okr. pol. niehniewickim, gm.i par.katolicka Wsielub, o 9 w. ku zachodowi od Nowogródka, ma 10 osad; miejscowość dość leśna i grunta szczerkowo – gliniaste, urodzajne”.
„Krywonogi albo Krzywonogi wś, pow. Nowogródzki, gub. Mińskiej w gm. wsielubskiej nad rzeką Nalibówką z prawej strony, w miejscowości dogodnej w glebie urodzajnej położona. Ma osad 14.”
Za udział w Powstaniu Styczniowym 1863 r., kogoś zesłano do Baku nad Morzem Kaspijskim. Rodzina utraciła należące do niej Krywonogi – Krzywonogi, właścicielem był pradziadek Ignacy Bieniasz – Krzywiec. Od tego czasu, niektórzy byli plenipotentami w majątkach ziemskich na Nowogródczyźnie.
W wojnie polsko – bolszewickiej, w zwycięskiej niemeńskiej bitwie 20 – 28 IX 1920 r., podczas przeprawy przez rzekę Niemen, zginął brat p. Stanisława, Józef Bieniasz – Krzywiec.
W latach 1921 – 1939, rodzina zamieszkiwała w Nowogródku przy ul. Słuchowickiej nr 3 i w Brzozówce. Pan Stanisław Bieniasz – Krzywiec urodził się w 1910 r., jego ojcem był Tomasz a mamą Anna zd. Borysewicz urodzona w Brzozówce. Ojcem Tomasza i dziadkiem Stanisława był p. Ignacy Bieniasz – Krzywiec.
W niepodleglej Polsce p. Stanisław Bieniasz – Krzywiec, pracował w firmie telekomunikacyjnej w Nowogródku. W latach trzydziestych na terenie województwa nowogródzkiego budowali linie komunikacji telefonicznej i instalowali telefony, m.in. w Nalibokach pow. Stołpce, Grabnikach pow. Lida i Łancew Ługu pow. Baranowicze.
Część rodziny Państwa Bieniasz – Krzywiec pracowała w hucie szkła w Brzozówce k.Nowogródka. Pracowały tam rodziny Państwa Szeptunów, Państwa Wrzalów oraz ojca kuzyn p. Stefanowicz z żoną Albertyną – kuzyn zmarł w Brzozówce.
W czasie okupacji niemieckiej w Nowogródku, w pobliżu miejsca zamieszkania rodziny znajdowało się getto.
Po zakończeniu II wojny światowej, w lipcu 1945 r., p. Stanisław opuścił rodzinny Nowogródek i z żoną Stanisławą, synem Eugeniuszem lat 8 ur. w Nowogródku i córką Teresą lat 6 ur. w Nowogródku, wyjechał na Ziemie Odzyskane. Przed wyjazdem zmarł jego ojciec p. Tomasz Bieniasz – Krzywiec, który na zawsze został na swojej ziemi rodzinnej.
W sierpniu 1945 r., po osiedleniu się w m. Gądków Wielki, p. Stanisław wspólnie z bratem Romualdem „ Romaszką” wykonali prace stolarskie w miejscowym ewangelickim kościele aby dostosować go do potrzeb przybyłych Polaków – katolików.
W dniu 22 stycznia 1946 r., p. Stanisław Bieniasz – Krzywiec, na podstawie pisemnego polecenia Naczelnika Urzędu Pocztowo - Telekomunikacyjnego w Słubicach, p. L. Borowiaka założył w Gądkowie Wielkim Urząd Pocztowy, w którym objął obowiązki kierownika.
Brat Ludwik z rodziną szukał pracy w branży szklarskiej w Szklarskiej Porębie, ostatecznie zamieszkał k. Nowej Soli gdzie był stolarzem. Siostra Maria zamieszkała w Leśnej k. Lubania na Dolnym Śląsku. W tamtym regionie osiedliły się także rodziny sióstr p. Tomasza Bieniasz – Krzywiec: Państwo Wrzale, Państwo Szeptunowie, Państwo Kolendowie. Rodzina zachowała etos swojej pracy i swoich wyuczonych zawodów.
Pan Stanisław Bieniasz – Krzywiec, przepracował w charakterze kierownika poczty w Gądkowie Wielkim kilkadziesiąt lat. Zmarł 27 X 1996 r., i tak jak wielu Kresowiaków został pochowany na miejscowym cmentarzu katolickim. Niech ten artykuł będzie wspomnieniem Jego Kresowej Rodziny, i pamiątką dla Jego Kolegów z Polskiej Komunikacji Telefonicznej i Polskiej Poczty !
PRO MEMORIA !
Zdjęcia i dokumenty:
1.Pracownicy telekomunikacji z Nowogródka, p. Stanisław Bieniasz – Krzywiec, stoi drugi z lewej strony, pierwszy z prawej szwagier p. Władysław Kuczyński.( en face ) Zdjęcie zrobiono ok. 1935 – 36 r. w m. Grabniki. Wg Słownika geograficznego: „Grabniki, fol. w pow. lidzkim, 4 okr.adm.,od Lidy w.39, od Wasiliszek w. 5, dm 2, mk 9 wyz. rzym.kat. ( 1866 ).
( w. – wiorsta 1066 m., dm – dom, mk – mieszkaniec )
2. Ulica w Nowogródku, z lewej, en face to p. Stanisław Bieniasz – Krzywiec.
3. Żołnierze, pierwszy od prawej brat p. Stanisława, Józef Bieniasz – Krzywiec - zginął w niemeńskiej bitwie.
4. Żołnierze – fechtunek, z prawej p. Józef Bieniasz – Krzywiec.
5. Rodzina przed I wojną światową 1914 r. Siedzi – p. Tomasz Bieniasz – Krzywiec, stoi obok - żona p. Anna z Borysewiczów. Siedzi starsza pani - krewna.
6. Rosyjski dokument ewakuacyjny z Nowogródka – 29 VIII 1945 r.
7. Dokument Naczelnika UPT w Słubicach - 22 I 1946 r.
Wykorzystano:
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych
krajów słowiańskich, wydawany w latach 1880 – 1902 w Warszawie pod redakcją Filipa Sulimierskiego, Władysława Walewskiego,Bronisława Chlebowskiego.
- Relacje Państwa Grażyny Dymowskiej zd. Bieniasz - Krzywiec i Jerzego Bieniasz – Krzywiec z dnia 10 stycznia 2010 r.,
- Encyklopedia Kresów, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków.
Stanisław Karlik
karlikstanislaw@wp.eu
